Ga nou aan je werruk

Angelique lijkt gewoon aan het werk. Met haar lamme been op een bankje heeft ze twee telefoons aan haar oor en tikt onderwijl drie memo’s, schrijft een formatieplan en surft drie informatiesites over melanomen. Als ze zou kunnen zou ze tegelijkertijd ook Terra uitlaten, de was doen én boodschappen doen – niet omdat het moet, maar omdat het kan. Af en toe hoor ik haar over zaken praten die me redelijk stressvol lijken en dat lijkt mij dan weer niet goed voor haar genezingsproces.

Jaren geleden had ik een manager, Romko, die redelijk vaak “Ganouanjewerruk!” tegen me verzuchtte als ik weer eens iets nieuws aan het verzinnen was, terwijl mijn “normale” werk zich aan het opstapelen was. In die tijd kreeg ik vaak te horen dat het een mooi plan was, maar dat we het niet gingen doen. Deze manager, een gepassioneerd wielrenner, hield van stoempen. Dat is wielrenbargoens voor weinig techniek en hard werken. Als je maar lang en hard genoeg werkte kwam uiteindelijk alles in orde. Op een gegeven moment ontwikkelde hij een knoepert van een tumor in zijn nek en dat was het einde van zijn leven zoals hij dat kende. Een aantal nekwervels werd gefixeerd tijdens de operatie om de tumor te verwijderen en dat is niet erg gunstig bij het fietsen. Een tijdje leek het alsof hij zichzelf opnieuw moest uitvinden omdat dat wat hem volgens hem met name definieerde (het fietsen en motorrijden) niet meer leek te kunnen. Na door een diep en donker dal te hebben gezworven kreeg hij langzaam weer vat op zijn nieuwe leven. Hij ontdekte de mogelijkheden van zijn nieuwe lichaam en leerde deze skills te gebruiken nét zolang tot hij weer kon fietsen! In mijn beleving heeft hij in zijn proces gebruik gemaakt van zijn stoemp-mentaliteit om te bereiken wat hij wilde.

Mijn lief heeft dezelfde mentaliteit, maar ze heeft als voordeel dat ze een stuk knapper is. Ik ben misschien overdreven beschermend en waak over UV-straling, stress en andere herstelvertragers, maar ik moet uitkijken dat ik zelf geen stress veroorzaak met mijn acties. Ik hoor weer als vanouds de stem van Romko in mijn oren: “Ga nou aan je werk!”

Dat ga ik dan maar doen…

Pasen revisited

Tegenwoordig is maakbaarheid de nieuwe God
Alles is “te doen” of anders “te moeilijk”
Nieuwe technologische hogepriesters
geven ons onze dagelijkse apps
zoals wij ook aan anderen…

Egocentriciteit verschijnt altijd
in de laatste mode
de nieuwste outfit
het juiste merk
op een fundraiser voor een derdewereldland

Ware volmaakte vreugde
is zonder condities
onze taken uitvoeren
voor het welzijn van anderen
in de wetenschap dat het niets met ons te maken heeft.

Lief, ik hou van jou

Pesach betekent “voorbijgaan” en met deze feestdag wordt herdacht dat God vierduizend jaar geleden het joodse volk uit een slavernij bestaan in Egypte leidde.  De week tussen Palmzondag en Pasen heet de Goede Week. In die week wordt het lijden en sterven van Jezus herdacht. Het is een verhaal met hoogte- en dieptepunten, met blijdschap en vrolijkheid op Palmzondag en verdriet en medelijden op Goede Vrijdag. Vanaf deze Pasen is daar een persoonlijke dimensie bijgekomen.

Analoog aan het verhaal van Jesus is Pasen 2016 voor ons ook een verhaal met diepte- en hoogtepunten. We hebben nog niet alles achter de hekken dus ons verhaal is nog niet uit. Angelique heeft dit jaar, net als de laatste 8 jaar, de Paasdienst van de Pius X geleid, maar in tegenstelling tot de vrolijkheid van een nieuwe lente en de belofte van een nieuw begin, lag er bij ons twee een laagje onder wat elke psalm en lied een diepere betekenis gaf. We hebben elkaar wat vaker aangekeken en we lieten de boodschap van hoop ons ondersteunen. Voor de dienst begon heb ik voor het eerst met hart en ziel een kaars aangestoken en gebeden voor herstel.

Deze hele afgelopen Pasen heeft voor ons in het teken gestaan van geloof, hoop en liefde. Pasen zal wat ons betreft nooit hetzelfde zijn. Het heeft helemaal niets meer te maken met hazen, eieren of chocola, maar alles met onzekerheid, dood, angst, hoop, vriendschap, liefde en in zekere zin wederopstanding omdat we nooit meer onbevangen zullen zijn. Dat is definitief voorbij.

Voor het eerst ben ik echt actief aan het luisteren naar de Mattheus Passion, écht aan het luisteren naar het verhaal, de muziek en de passie waarmee Bach dit heeft gemaakt. Het helpt me voelen, het helpt me huilen en het geeft me kracht. Wat kan muziek toch verschrikkelijk zijn… mooi, maar verschrikkelijk…

Zen en Franciscus van Assisi

Broeder Leo, ook al doet een minderbroeder de blinden zien, ook al geneest hij de lammen, ook al verdrijft hij de duivelen, ook al geeft hij de doven het gehoor, de kreupelen de macht over hun benen en de stommen de spraak weer, en wat meer is, ook al wekt hij een dode op, die al vier dagen in het graf ligt: schrijf op dat daarin de volmaakte vreugde niet bestaat.” Dergelijke opsommingen herhaalde Vader Franciscus wel drie tot vier maal. Telkens eindigde hij met de woorden: “Broeder Leo, schrijf op dat daarin de volmaakte vreugde niet bestaat…”. Tenslotte riep Broeder Leo uit: “Vader, ik smeek u ter liefde Gods, nu toch  eindelijk te zeggen, waarin de volmaakte vreugde dan wel bestaat.” En Sint Franciscus antwoordde hem: “Wanneer wij in Santa Maria degli Angeli aankomen, doornat van de regen en verstijfd van de kou, vol modder en gekweld door honger en dorst, en wij dan aan de poort van het klooster kloppen en de portier kwaad wordt en zegt: ‘Wie zijn jullie?’ en wij hem dan zeggen: ‘Wij zijn twee broeders van u’, en wanneer hij ons dan zegt: ‘Dat is niet waar, jullie zijn twee schurken, die de mensen altijd bedriegen en de aalmoezen van de armen stelen; maak dat je wegkomt’, en hij ons dan niet binnenlaat, maar ons tot in het holst van de nacht buiten laat staan in de sneeuw en in de regen, koud en hongerig; en wij dan al die beledigingen en die wreedheid en dat wegjagen geduldig en met gelijkmoedigheid verdragen, zonder tegen hem te morren en nederig en liefdevol bedenken dat die portier ons werkelijk kent en dat God hem zo tegen ons doet spreken…: o, broeder Leo, schrijf op dat daarin de volmaakte vreugde gelegen is…”

Bron: Fioretti #8 – www.heiligen.net

Zelden ben ik zo in paniek geweest als net na het moment dat de huidarts tegen Angelique zei dat het melanoom op haar voet “zeer ernstig” was. Op dat moment was ik nog druk bezig om te bedenken wat deze uitspraak nu feitelijk betekende, maar zodra ze over overlevingspercentages begon te spreken was ik helemaal bij de les. Er werden schakelaars in mijn hoofd omgezet die alle prioriteiten en emoties behoorlijk door elkaar haalden. Gek eigenlijk dat er nog maar één ding belangrijk kan zijn in het leven en dat ik dat tot op dat moment bewust als heel vanzelfsprekend had ervaren: haar welzijn is het allerbelangrijkste op deze aarde. Hier moet álles voor wijken.

Tot voor kort vond ik het uitermate prettig als mensen mijn foto’s mooi vonden op internet of als ik een karweitje thuis had uitgevoerd om een complimentje te krijgen: goh wat fijn dat je dat gedaan hebt! Niets mannelijks is mij vreemd. Nu, in de wetenschap dat dit invloed zou hebben op haar onbekende lot, zou ik er wat voor over hebben om al deze dingen (en meer) tevreden uit te voeren zonder externe beloning of complimenten. Je komt er snel achter dat de mogelijkheden om te ondersteunen zeer beperkt zijn. Lijden is nu eenmaal iets wat je alleen moet doen, je kunt het niet even van iemand overnemen of aan iemand uitlenen.

Wat te doen? Er zijn is al de helft. De andere helft is praten, de was doen, huishouden, bezoek op tijd wegjagen, er soms niet zijn, knuffelen, haar niet behandelen als patient, haar wel behandelen als patient, trap op, trap af… maar dit is alleen maar de fysieke kant van de zaak. Er is ook de grootste olifant in de kamer: de steeds aanwezig angst. Angst voor de uitslag, angst voor uitzaaiingen, angst voor de toekomst, angst voor de angst… En dat is het gedeelte waar je niet bijkomt als partner, dát is waar je tekort schiet. Geen knuffel, geen bemoedigend woord wat daar écht verandering in gaat brengen. En toch blijf je er zijn… omdat je geduldig en gelijkmoedig zonder te morren en nederig en liefdevol bedenkt dat… Het kán namelijk niet anders, elke andere wending, elke andere strategie is gedoemd te mislukken.

Het verhaal van broeder Leo en Franciscus doet me sterk denken aan de basisprincipes van het achtvoudige pad. De essentie van 10 dagen Vipassana mediatie is voor mij het afbouwen van Karma. Elke keer als je gelijkmoedig vreugde of ellende doorstaat neemt je Karma verder af. Ik zou graag Karmaloos door het leven gaan, maar gezien mijn gedrag in het verkeer zal ik dat voorlopig niet bereiken. Ik denk dat deze Karma-aanpak mijn lief wel zal helpen op den duur. Haar genezingsproces zal voorspoediger verlopen met een stabiele partner die er voor haar is dan met een slobberend stukje ellende. Alhoewel ik net weer hard heb zitten janken bij het horen van “Erbarme dich”